blaszki5.jpg

Uwaga, otwiera nowe okno. PDFDrukuj


LABORATORIUM KALORYMETRII (L-5) 

Posiadane uprawnienia:

Zakres akredytacji Laboratorium Badawczego Nr AB 120
wydany przez Polskie Centrum Akredytacji Wydanie nr 12 z 7 lipca 2015r.



Kierownik laboratorium

Wykonujący badania

dr hab.Tomasz Czeppe, prof. PAN
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

dr Anna Wierzbicka-Miernik (z-ca kierownika)
dr inż. Adam Dębski
dr inż. Tomasz Gancarz
dr inż. Grzegorz Garzeł
dr inż. Marek Kopyto
dr inż. Łukasz Rogal


Adres:

Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej im. Aleksandra Krupkowskiego Polskiej Akademii Nauk,
ul. Reymonta 25, 30-059 Kraków,
tel. centr.: 12 295 28 98; fax: 12 295 28 04
e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
www: http://www.imim.pl


Aparatura:

1. Różnicowy skaningowy kalorymetr typ. 910 firmy DuPont (zakres +25- +700°C)

2. DTA typ 1600 firmy DuPont (zakres +50- +1600°C)

3. Precyzyjny różnicowy skaningowy kalorymetr typ.Q1000 firmy TA Instruments (zakres -175 - +400°C)

4. Różnicowy skaningowy kalorymetr DSC F1 404 firmy Netzach (zakresy: -150 - +1000 i 50 - +1650°C)

5. Połączenie różnicowego kalorymetru skaningowego z termowagą SDT (DSC+TGA) Q600 firmy TA Instruments (zakres 200 - +1500°C)

6. TMA- urządzenie do analizy własności reologicznych i mechanicznych w funkcji obciążenia i temperatury, wyposażone w system modulacji 1Hz TMA402 F1 firmy Netzsch (zakres -150 - +1600°C).


Opis urządzeń:

Różnicowy skaningowy mikrokalorymetr (DSC) jest urządzeniem przeznaczonym do precyzyjnego pomiaru temperatury i ciepła, pochłanianego lub wydzielanego w przemianie fazowej, lub ciepła właściwego Cp, poza zakresem przemian fazowych. Wszystkie posiadane kalorymetry DSC są kalorymetrami typu „przepływu strumienia ciepła" (‘heat flow').

 

Kalorymetr Q 1000 TA Instruments działa w zakresie od -200 do +700°C, kalorymetr Du Pont 910 w zakresie od 50 do +700°C, natomiast wysokotemperaturowy kalorymetr DSC F1 404 firmy Netzach, zależnie od użytego pieca i nośnika próbek, może działać w zakresach -150 - +1000 i 50 - +1650°C. Pomiar odbywa się w atmosferze ochronnej helu, argonu lub azotu. Może być ona dodatkowo oczyszczana. Kalorymetry są stosowane tak do pomiarów przy ogrzewaniu ciągłym jak i do rejestracji efektów cieplnych w temperaturze narzuconej, stałej w czasie (pomiar izotermiczny) lub zmieniającej się wg. określonego programu (np. „wise step"). Stosowane są także pomiary przy chłodzeniu z różnymi szybkościami, w celu obserwacji procesu krystalizacji, lub w cyklach: grzanie - chłodzenie. Precyzja pomiaru opiera się na wcześniejszej kalibracji urządzenia. Pomiar Cp jest także pomiarem względnym, standardem w tym przypadku jest Cp szafiru. W serii pomiarowej można określić maksymalny błąd pomiaru, jak też odnieść go do pomiaru „nieskończenie wolnego", dlatego możliwe jest wyznaczanie punktów na układach równowagi. Możliwości zastosowania urządzeń są znacznie szersze niż wyżej wymienione, możliwe jest np. kontrola identyczności składu lub czystości chemicznej materiałów oraz kinetyki przemian.

DSC Q1000 TA Instruments




Charakterystyka: typ pomiaru - przepływ strumienia ciepła w funkcji czasu; zakres: -160 - +400°C; szybkość standardowa: 1 - 40°C/min; precyzyjne pomiary izotermiczne; gazy ochronne: He, Ar, N2; chłodzenie: kontrolowane, ciekły azot; pomiar entalpii przemiany i pomiar Cp; kalibracja linii bazowej jako Cp; metoda modulacji cieplnych MDSC.

DSC DuPont 910

 

 

Charakterystyka: typ pomiaru: przepływ strumienia ciepła w funkcji czasu; zakres: -50 - 700°C; 1 - 40°/min; standardowa szybkość grzania/chłodzenia 10 - 20°C/min; pomiary izochroniczne i izotermiczne; gazy ochronne: Ar, N2; chłodzenie: balistyczne; pomiar zakresu temperaturowego i entalpii przemian.

DSC 404 F1 Pegasus, NETZSCH

 

 

Charakterystyka: pomiary w zakresie temperatur od -150 do 1000°C, przy zastosowaniu pieca stalowego z systemem chłodzenia LN2, lub od temperatury pokojowej do temperatury 1650°C z piecem rodowym. Pomiary w atmosferze obojętnego gazu ochronnego (Ar, He). Przepływy gazów regulowane za pomocą masowych kontrolerów przepływu. Kalorymetr działa w trybach DTA i DSC (realny tryb DSC w całym zakresie temperatur) oraz TM-DSC (TM-tryb modulacji temperatury). Nośniki próbek DTA i DSC oraz do specjalny, pomiaru pojemności cieplnej Cp. Kalorymetr ma konstrukcję próżnioszczelną oraz zautomatyzowany system próżniowy zapewniający próżnię co najmniej 10-2 mbara. Szybkość grzania w zakresie 0,01 - 50 K/min. Możliwość zmiany atmosfery gazowej w trakcie pomiaru. Oprogramowanie zawiera procedury kalibracji temperatury i entalpii oraz automatycznej korekcji linii bazowej sygnału DSC. Zaawansowane oprogramowanie do analizy termo-kinetycznej w oparciu o modele kinetyczne, oraz umożliwiające rozdzielenie złożonych efektów cieplnych.

 

Różnicowy analizator termiczny z termowagą (SDT) umożliwia precyzyjny pomiar różnicy temperatur oraz masy między próbką a standardem, w zakresie temperatur od 50 do 1600°C. Pomiar efektów cieplnych jest także możliwy w oparciu o kalibrację przepływu ciepła. Badane jest zachodzenie przemian fazowych przy ogrzewaniu ciągłym, oraz procesów rozpadu i utleniania, zachodzących ze zmianą masy, z możliwością programowanych zmian temperatury i szybkości ogrzewania w szerokim zakresie. Możliwość prowadzenia obserwacji w trakcie chłodzenia dotyczy szybkości chłodzenia do 20°C/min, zależnie od zakresu pomiarowego. Pomiary wykonywane są tylko w atmosferze gazu ochronnego. Wyniki pomiarów mogą być analizowane programami firmowymi. Odpowiedni zestaw wyników pomiarowych może być podstawą do wyznaczenia równań kinetycznych badanego procesu, w oparciu o jeden z istniejących modeli.

SDT Q600 TA Instrumets

Charakterystyka: zakres: 200 - 1500°C; szybkość standardowa: 1 - 40o/min; równoczesne pomiary efektów cieplnych i termo-grawimetryczne; gazy ochronne: Ar, N2; chłodzenie gazem ochronnym; pomiar różnicy temperatur-zmiany masy/ strumienia ciepła, w funkcji czasu. 

 

Analizator termo-mechaniczny (TMA) jest urządzeniem wykorzystywanym w analizie cieplnej do określenia zmian rozmiarów i własności mechanicznych badanych materiałów, w zależności od temperatury i przemian fazowych, zarówno w warunkach obciążenia statycznego jak i dynamicznego. Pomiar, zależnie od zastosowanego pieca i nośników próbek, może być realizowany, w zakresach temperatur: od -150 do 1550°C. Pomiary wykonywane są w atmosferze obojętnego gazu ochronnego. Przepływy gazów regulowane są za pomocą masowych kontrolerów przepływu. Termostatowany korpus zapewnia optymalną dokładność pomiarową. Urządzenie wyposażone jest w zautomatyzowany system próżniowy zapewniający próżnię 10-2 mbara. Analizatory TMA umożliwiają następujące rodzaje pomiarów: rozszerzalność cieplną, pełzanie, penetrację, rozciąganie oraz trójpunktowe zginanie. Istnieje możliwość przyłożenia siły modulowanej (typ działania DMA), z częstotliwością co najmniej 1Hz, o zadanym kształcie np. piły, sinusoidy, kwadratu itp. Oprogramowanie urządzenia pozwala na nieliniową, wielopunktową kalibrację temperaturową. Wyniki opracowywane są za pomocą specjalistycznego programu analizującego w układach: czas/temperatura - odkształcenie, obciążenie - odkształcenie - temperatura oraz czas temperatura. Dodatkowa opcja DTA umożliwia rejestrację efektów cieplnych pochodzących od przemian zachodzących w próbce podczas pomiaru termo-mechanicznego.

TMA 402 F1 Hyperion, NETZSCH

Charakterystyka: Analizator TMA 402 F1 wykonuje pomiar na próbkach o długości od 0.01 do 20 mm i średnicy 1 - 10 mm. Pomiar długości próbek wykonywany jest automatycznie. Siła przykładana na próbkę jest programowana cyfrowo w zakresie do -3 N do + 3 N, z przyrostem co 1 mN i rejestrowana automatycznie. Urządzenie jest wyposażone w dwie serie uchwytów próbek wykonanych z Al2O3 i z kwarcu, które umożliwiają następujące tryby pracy: rozszerzalność cieplną, pełzanie, penetrację, rozciąganie oraz trójpunktowe zginanie. Rozdzielczość cyfrowa mierzonej deformacji to 0,125 nm, a zakres 5000 um. Pomiar może być realizowany, w zakresach temperatur: od -150 do +1000°C przy zastosowaniu pieca stalowego, z systemem chłodzenia LN2, lub od temperatury pokojowej do temperatury +1550°C, z piecem wykonanym z SiC. Pomiary wykonywane są w atmosferze obojętnego gazu ochronnego (Ar lub He). Możliwy jest pomiar przy zastosowaniu modulacji obciążenia 1Hz.


Przygotowanie próbek do badań:

• Badane mogą być zarówno próbki proszkowe jak i masywne. Próbki muszą mieć określona masę i rozmiar, a czasem powtarzalny kształt. Do badań DSC masa próbki powinny się mieścić między 0,1 mg a 50 mg. Zalecana masa to ok.10 mg. Próbki proszkowe zamykane są hermetycznie w naczyńkach kalorymetrycznych, reaktywne próbki masywne podobnie. Próbki masywne muszą mieć fi <5mm i możliwie małą grubość. Do badań wysokotemperaturowych próbki umieszczane są w tygielkach z Pt, alundu lub kwarcowym. Powierzchnia powinna być gładka i czysta. W zależności od rodzaju materiału i typu analizy można stosować obrabianie mechaniczne powierzchni jeżeli nie zmienia to własności termodynamicznych próbki.

• W przypadku mieszanin proszków bardzo ważna jest reprezentatywność składu w małej objętości próbki.

• Niektóre badania certyfikowane wymagają przestrzegania procedur badawczych ustalanych zewnętrznie (np. normy ASTM)


Typowe zadania badawcze:

• Przemiany fazowe bezdyfuzyjne (przemiana. martezytycza) oraz efekty rozpadu i degradacji.

• Przemiany fazowe dyfuzyjne, wymuszone temperaturą, stabilność cieplna faz, rozpad z udziałem fazy gazowej, utlenianie; np. rekrystalizacja w stopach odkształconych na bazie Al i Zr; przemiany fazowe w stopach magnetycznych FeCo.

• Eksperymentalna weryfikacja układów fazowych, np., stopy na lutowia bezołowiowe.

• Przemiana szklista, krystalizacja i kinetyka przemian, diagramy C-P-T; np. w szkłach metalicznych i polimerach.

• Ciepło właściwe układów metalicznych i pochłaniających ciepło, wielofazowe związki międzymetaliczne.

• Nanomateriały: przemiany fazowe na granicach ziaren.

• Związki międzymetaliczne (mat. konstrukcyjne): stabilność cieplna faz.

• Procesy rozpadu i utleniania w związkach chemicznych: np. w azotkach In i Ga.



Zainteresowani współpracą uprzejmie proszeni o kontakt:

Kierownik Laboratorium L-5 dr hab. Tomasz Czeppe, prof. PAN

tel: (0-12) 295 28 64, 295 28 77

e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.